Il-?img?a d-die?la ser inkun qed inniedi l-ewwel rumanz tieg?i bit-titlu, ?A?AN FL-AQWA ?MIEN.
Allura, g?ala? Kif u x’fatta?
?a?an re?a qam mill-mewt fil-kultura popolari Maltija meta ?ie ?velat li l-eks Ministru Edward ?ammit Lewis g?ajjar il-kostitwenti tieg?u ?a?an f’messa??i li beda jibg?at lil Yorgen Fenech, akku?at li ken il-mandat tal-qtil ta’ Da?hne Caruana Galizia. Tistg?u issibu t-transkrizzjoni kollha hawn hekk. ?ammit Lewis ken qed jalludi ma’ Fenech g?al dawk il-Laburisti kollha li ju?aw il-vot g?al xi pja?ir. L-ironija, i?da hija din: ?ammit Lewis jilg?aq lil Yorgen Fenech b’mod kontinwu u sa?ansitra jg?idlu li jimmisjah u jibqa’ jibg?atlu l-messa??i anke meta Yorgen ma jirrispondiehx. G?ala bed jag?mel heck ?ammit Lewis? Minn fejn kienet ?ejja din ix-xewqa kbira biex ikollu l-attenzjoni u l-?in ta’ Yorgen Fenech?
Dak i?-?mien ?ammit Lewis ma kienx g?adu parti mill-kabinett ta’ Joseph Muscat g?ar-ra?uni li ken wisq inkompotenti biex i?omm portafoll. L-inkompotenza ta’ ?ammit Lewis kienet mag?rufa ferm wara li ken falla mill jag?mel xi ?a?a bl-Air Malta. ?ammit Lewis huwa bniedem tipiku fil-politika Maltija: pompu?, arroganti, ming?alieh jaf ?afna imma jaf ftit li xejn. L-arja tieg?u ti?i g?ax kif jg?id hu stess, hemm il-?a?an li jibqa’ jivvutalu. ?ammit Lewis probabli ma riedx biss jixxa??am ming?and Yorgen Fenech b?al m’g?amlet Rosianne Cutajar. Probabli, ?ammit Lewis ried xog?ol tajjeb ma’ Tumas Group.
Fil-fatt il-politi?i prominent ta’ pajji?na kollha qed jispi??aw ja?dmu mal-kuntratturi kbar Maltin hekk kif jispi??aw mill-politika. Il-korruzzjoni u l-frodi ta’ kif issir il-politika Maltija saret blah mist?ija ta’ xejn. Qabel konna nitka?aw g?ax xi ministru Nazzjonalist imur jiekol ma?-?aqnu jew jie?u xi vja?? ma’ ?aren g?al-log?ba football jew fuq il-yacht. Illum, ta?t il-Labour, dawn l-affarijiet saru normali. Ftit jiem qabel l-elezzjoni Robert Abela kiel ma’ Joseph Portelli, probabli l-akbar kuntrattur f’pajjzna b?alissa. Mhux g?ax l-industrija tal-kostruzzjoni f’Malta g?andha xi importanza partikolari – tag?mel biss 5% tal-ekonomija Maltija mal-5% tas-suq tal-propjeta. L-industrija tal-kostruzzjoni hija l-akbar donatur tal-partiti l-kbar, imma ovjament b?alissa jag?tu iktar lil-Labour peress li l-Labour hemm fil-gvern. Dan huwa ?wie? konvenjenti hekk kif il-kuntratturi jistg?u jie?du li jridu ming?and il-politi?i Maltin u l-politi?i Maltin jistg?u jser?u rashom li ser ikollhom il-fondi g?all-partit tag?hom u anke xog?ol jekk jispi??aw mill-politika. Min irid jilg?ab im?atra li malli jispi??a mill-politika, Robert Abela sejjer ja?dem ma’ Joseph Portelli jew inkella ser kun l-ikbar klijent tieg?u? L-istorja nafuha di?a. Illum Joseph Portelli huwa supporter kbir ta’ Joseph Muscat.
Il-konsegwenza ta’ dan i?-?wie? ma?mu?? O?ro? barra u ?ares lejn kif qed ibidlu Malta. Imma mhux biss g?ax hemm ?afna bini, imma g?ax il-bini li jibnu huwa ikrah u bl-addo??. U minn fuq, g?ali ?afna. Ippjanar? 0. Robert Musumeci la?quh alla tal-ippjanar u g?affe? pajji?. Sa?ansitra mietu n-nies bin-nuqqas ta’ regoli u l-li?i tal-?ungla b?al meta sfrondaw lil Miriam Pace f’darha stress fil-?amrun. U l-poplu? Eh, il-poplu.
Il-poplu huwa maqsum u dejjem qed jinqasam iktar. Qabel kellna distinzjoni ta’ ideolo?iji li minkejja d-differenzi politi?i stajna naqblu flimkien fuq ?ertu affarijiet ba?i?i. Illum qed nitilfu ankle l-konsensus fuq l-affarijiet ba?i?i. Il-Partit Laburista jinstab tant f’po?izzjoni b’sa??tu politikament li l-mexxejja u l-politi?i tieg?u telg?alhom g?al rashom u ming?alijhom li jistg?u jag?mlu li jridu. B?al e?empju tikri bi??a showroom tal-kmamar tal-banju li hi abbandunata g?al 31 miljun Ewro, jew inkella tag?ti permess lil Joseph Portelli biex fuq art agrikola jibnielek villa bil-pool. Nistg?u nibqg?u sejrin. Imma dawn mhumiex azzjonijiet ta’ wa?da l’hawn u l’hemm. Illum, il-Labour g?andu problema endemika ta’ korruzzjoni u awtoritarjani?mu kbir u ser nibqg?u naraw pajji?na jitfotta bil-korruzzjoni u l-bini bl-addo??. B’hekk m’hemmx sorpri?i g?ala l-Labour mhuwiex interessat li jara li ssir ?ustizzja ma’ Daphne Caruana Galizia, ?ataf l-istituzzjonijiet kollha u jipprote?i lil niesu li human korrotti. Il-politi?i Laburisti ma jinteressa?homx, la mill-pajji? u l’anqas minnek: mo??hom mistrie? li ser jibqg?u fil-gvern u jekk ma jibqg?ux fil-gvern, hemm Joseph Portelli g?alihom.
Pajji?na b?alissa mhuwiex maqsum bejn xellug u lemin b?al ma konna qabel. B?alissa pajji?na huwa maqsum bejn min ma jinteressah xejn fuq pajji?u u b’hekk m’g?andux problema jara l-Labour i?arbat pajji? g?ax qieg?ed moqdi, u hemm in-nofs l-ie?or li jrid jara pajji? normali. Pajji? li ma jkollux politi?i korrotti li jag?mlu li jridu bl-istituzzjonijiet Maltin. Pajji? blah ?ensura u liberta tal-kelma mhux kul?add jib?a’ jitkellem g?ax inkella l-gvern jaqtag?lek il-kuntratt jew ix-xog?ol. Pajji? li je?i?ti l-ippjanar intelli?enti li permezz tieg?u insebb?u l-pajji? u mhux inkomplu in?arbtuh. B?alissa pajji?na huwa maqsum bejn dawk li ma jaraw xejn ?a?in fil-?a?en ta’ min imexxi, u dawk li jridu pajji? immexxi minn direzzjoni politika u mhux mill-?a?en u l-korruzzjoni. Din hija differenza li ma tistax ting?aqad u b’hekk ma jistax ikun hem g?aqda nazzjonali. Ji?ifieri mhuwiex tort tat-tradituri li jmorru jitkellmu fi Brussell b?al ma tg?id il-propoganda frodulenti tal-Labour. Il-problema hi li g?andna gvern ?a?in li qed jifred il-pajji? u jaljena n-nies mill-politika. G?alhekk in-nies qed jispi??aw ma jivvutawx g?ax fil-politika qed jaraw kollox ?a?in.
Ovjament, sitwazzjoni b?al din ti?i minn apatija kbira ta’ ?afna nines li ma jaraw xejn ?a?in li pajji?hom qed jinqered. Dan huwa il-?a?ani?mu kontemporanju. Illum, ?a?an m’hemmx g?alfejn ji?bed il-bieb t’ommu biex jesebixxi injoranza kbira. Illum, ?a?an biex jesebixxi injoranza kbira jista’ jibqa’ bilqieg?da u ma jag?mel xejn waqt li jisirquh f’wi??u u l-politi?i li jisirquh i?ap?ilhom: b?al Dustin fir-rumanz tieg?i. Anzi, Dustin mhux i?ap?pilhom biss, imma sa?ansitra jerdg?alhom it-toqba ta’ sormhom. Dustin huwa x-xempju tal-?a?an t’illum: kollox jg?odd. Mhux xorta? L-aqwa li die?la l-paga. Anzi jista’ ji?ri li jrid g?ax l-aqwa li tid?ol il-paga. Ovjament, din l-apatija hija rappre?entata f’suritu u mhijiex kumbinazzjoni li Malta g?andha l-g?ola rata ta’ obe?ita fl-Ewropa.
Hija sitwazzjoni tassew tra?ika, u anke tal-biki jekk kun t?obb lil pajji?ek. Biex nissoppravivu dan id-dlam tal-lum, hem b?onn nid?qu ftit. Is-satira huwa mezz sabi? biex tid?aq u tiddeverti u fl-istess ?in hija anke mod tajjeb biex twassal messa?? politiku. Dan ir-rumanz bla dubju huwa rumanz politiku. ?a?an minn dejjem kien politiku. L-injoranza ta’ ?a?an dejjem kienet riflessjoni tal-istat mentali tal-poplu ta’ ?mienu. Fl-istess ?in, il-?a?an tal-lum hwua xi ftit iktar intelli?enti mill-?a?an ta’ qabel. Kbirna u tg?allimna u b’hekk ?a?an bl-intelli?enza tieg?u jista’ ibiddel l-affarijiet jekk irid. Jista’ jbiddel lilu nnifsu wkoll u jekk ibiddel lilu nnifsu ikun jista’ jibdel il-pajji?u wkoll.
Fir-rumanz tieg?i nid?ol fid-dinja Maltija b’mod satiriku. Din mhijiex ser tkun l-ewwel darba. ?adt ghost niktbu l-?a?an. U probabli ser nikteb iktar. L-istorja ta’ ?a?an g?adha qed tibda.
Website Editor
Historian and Publisher
Leave a Reply